Başlangıç / Vatan KIRIM

Vatan KIRIM

II. HACI GİRAY

Halil İNALCIK (ö. 1100/1689) Kırım hanı (1683-1684). 1648 yılında doğdu. I. Selâmet Giray’ın torunu ve Kalgay Kırım Giray’ın oğludur. Boyunun kısalığından dolayı halk arasında “üzengisi uzun” lakabı ile anılır. Kırım Hanı Murad Giray ile kardeş çocuklarıdır. Babasının vefatından sonra I. Selim Giray Han ile birlikte Avusturya savaşlarına katıldı. Gerek bu …

Devamı »

I. Hacı Giray

Ahmet MUTLU (ö. 871/1466) Kırım Hanlığı’nın kurucusu. Cengiz Han’ın oğlu Cuci’nin soyundan gelmekte olup şeceresi tarihçiler tarafından farklı şekillerde kaydedilir. Leh kaynaklarının onu amcası Devlet Berdi ile (Birdi) aynı kişi olarak göstermesi tamamen yanlıştır. Kırım’ın bağımsızlığı için ilk mücadele Hacı Giray’ın dedesi Taştimur tarafından başlatılmıştı. Taştimur bu mücadelede kısa bir …

Devamı »

Giray Hanedanı

GİRAY Halil İNALCIK XV. yüzyıl başından 1783’e kadar Kırım’da hüküm süren hânedan. Giray sülâlesi, Cengiz Han’ın oğullarından Cuci Han’ın küçük oğlu Togay Timur’a bağlanmaktadır. Togây Timur’un oğullarının Kırım’la ilgisi, Öreng Timur’un Altın Orda hükümdarı Mengü Timur’dan (1266-1280) Kırım ve Kefe’yi yurtluk olarak almasıyla başlar. 1359’da Altın Orda’da hanlık için başlayan …

Devamı »

Mustafa Edige Kırımal

Mustafa Edige Kırımal (d. 1911 Bahçesaray, Kırım – ö. 1980 Münih, Almanya) Kırım Tatarlarının diasporada yaşayan liderlerindendi. Babası Mustafa Şinkiyeviç Polonya Tatarlarındandır. Aile I. Dünya Savaşı öncesinde Kırım’a yerleşmiştir. İlk öğrenimine Yalta yakınlarındaki Dereköy’de başlamış, daha sonra Yalta’daki Rus Lisesi’ne devam etmiştir. Yüksek öğrenimini Akmescit Pedagoji Yüksek Enstitüsü’nde tamamlamıştır. Sovyet …

Devamı »

Kırım – Rus İdaresi Dönemi

Hakan KIRIMLI. 1783’te Kırım’ı ilhak eden Rusya burada askerî bir idare kurdu. Bunun yanında ülkenin iktisadî kaynaklarının, nüfusunun, sosyal yapısının ve ahalisinin hayat tarzının tesbiti için eski hanlık yöneticilerinden bazılarının da görevlendirildiği geçici bir Kırım mahallî hükümeti tesis edildi. Gereken verilerin toplanmasıyla bu geçici idare vazifesini tamamladı ve 1784 başlarında …

Devamı »

Kırım Türkleri’nin Büyük Düşünürü Bekir Sıtkı Çobanzâde

Hüseyin ALBAYRAK. Ölümünün 75. Yılında Uluslar büyük evlâtları ile solun alır. İşte Çobanzâde Bekir Sıtkı da bu büyük kişilerden biridir. Kırım Türklerinin bu büyük bilim adamı, şair ve düşünürü, Komünist Rusya’nın zulmüne uğrayan binlerce Türk düşünüründen biri olarak, 75 yıl önce kurşuna dizilerek katledilmişti. Verdiği mücadele yanı sıra o zor …

Devamı »

Tarihin Satır Arası – 3.Bölüm | Göç Tarihi

Konu: Göç Tarihi Konuk: Prof. Dr. Ömer Turan – Prof. Dr. Hakan Kırımlı Ezberlenmiş şemaların ötesinde, objektif, analitik, alternatif bir tarih programı… İslam coğrafyasının zihin haritası, gündemdeki tartışmaların tarihi arka planı ve çok daha fazlası Doç. Dr. Akif KİREÇÇİ’nin sunumu ile Tarihin Satır Arası’nda.

Devamı »

Mesud Geray Sultan’ın Hikâyesi

KIRIM HARBİ’NDE KIRIM HANEDÂNINDAN BİR SULTAN: MESUD GERAY SULTAN’IN HİKÂYESİ Hakan KIRIMLI. Kırım Hanlığı’nın hükümdar hanedânı olan Gerayların Cengiz Han soyundan indiğine inanılır. Bu özelliği ile Geray hanedânı XVIII. yüzyıl sonlarına kadar, hatta ondan sonraları da İslâm âleminin en önemli ve meşruiyeti tartışılmaz hanedânlarından biri olarak görülmüş, bu meyanda Osmanlı …

Devamı »

1783 Yılından Sonra Kırım Türklerinin Osmanlı Devleti ile Kültürel İlişkileri

Dr. H. Murat ARABACI. Osmanlı toplumsal yapısının, içerisinde barındırdığı çok farklı dil, din ve milletten müteşekkil görünen tablosuna, 19. yy. dan itibaren Kafkasya, Kırım ve Balkanlar’dan aldığı göçlerle yeni unsurlar eklenmiştir. Bunların içerisinde sayıca oldukça fazla olan unsurlardan biri de, Türk ve Müslüman Kırım halkıdır. Ancak, bilindiği gibi Kırım Türkleri ile …

Devamı »

Diaspora’daki Köylerimizden: Yeşildon Köyü

Ertuğrul KARAŞ. Eskişehir’in Alpu ilçesi’ne bağlı olup 1897 yılında Kırım’dan göç eden Kırım Tatarları tarafından kurulmuştur. Köyün ilk kurucuları Hacı Habil, Hacı Habibulla, Hacı Seydali, Süleyman, Alim, Velişah, Hacı Muratşa ve Fetta isimli Kırım Tatarlarıdır. Yeşildon köyü, Alpu’ya 11 km. mesafededir. Köyün kuzeyinden Alpu-Mihalıççık asfalt yolu ile güneyinde ve 1 …

Devamı »