Başlangıç / Kültür & Sanat / Edebiyat (sayfa 2)

Edebiyat

6- 1944’ten Günümüze Kadar Kırım Türk Edebiyatı

Zühal YÜKSEL. Özbekistan’da yaşayan Kırım Türkleri, Kırım dışında bulundukları sürgün yıllarında kendi millî kültür, dil, edebiyat yeteneklerini korumuşlardır. Bugün Özbekistan’da Rus edebiyatı ile Özbek ve Karakalpak Türkleri’nin edebiyatları yanında Kırım Türkleri’nin edebiyatı da yaşamaktadır. Stalin devrinde Nazi işgal Kuvvetleriyle iş birliği yapmakla suçlanan Kırım Türkleri, 1944 yılında yapılan katliamdan sonra …

Devamı »

5- 1917-1944 Dönemi Kırım Türk Edebiyatı

Zühal YÜKSEL. 1917 Devrimi Kırım Türkleri’nin siyasî ve sosyal hayatlarında yeni bir dönemin başlangıcı olmuştur. 25 Mart 1917’de Kırım Müslüman Kongresi toplanarak Kırım Türkleri’nin milli kültürel ve dinî işlerini yetkisinde toplayan Kırım Müslüman Merkezî icra Komitesi’ni seçer. 26 Mart 1917’de Kırım Halk Cumhuriyeti ilan edilir ve Numan Çelebi Cihan’ın başkanlığında …

Devamı »

4- 1905-1917 Dönemi Kırım Türk Edebiyatı

Zühal YÜKSEL. 1905 Meşrutiyet inkılabından sonra Rusya’da yaşayan bütün Türk boylarında olduğu gibi, Kırım Türkleri’nde de millî edebiyat yolunda çalışmalara hız verilmiştir. Bu dönemin Kırım edebiyatının en verimli seneleri olmasını şu sebeplere bağlayabiliriz. İsmail Gaspıralı Bey‘in “Tercüman” gazetesi çevresinde yetiştirdiği gençler, bu dönemde artık eserlerini yazmaya başlarlar. Ruslar’ın, Kırım’ı işgal …

Devamı »

3 – Tercüman Dönemi Kırım Türk Edebiyatı

Zühal YÜKSEL Rusların Kırım’ı ilhakıyla durgunluk dönemine giren Kırım Edebiyatı, XIX. asrın ikinci yarısından itibaren canlanmaya başlar. Canlanma hareketini Abdurrahman Kırım Hace ve Abdurrefî Bodanski gibi yazar ve eğitimciler başlatmıştır. Bu şahıslar, medreselerde dinî eğitimin yanısıra, diğer derslerin de okutulması için gayret göstermişlerdir. Rusça ve ana dilin öğrenilmesine de önem …

Devamı »

2 – Rus İstilası Dönemi Kırım Türk Edebiyatı

Zühal YÜKSEL. XVIII. asra kadar Osmanlı tesiri altında gelişen Kırım Türkçesi ve edebiyatı 1783 yılında Kırım’ın Rusya’ya ilhakı ile gittikçe zayıflar. Bu dönemde Kırım Türkleri ile Osmanlı Türkleri arasındaki siyasî, edebî ve medenî bağlar tamamen kopar. Bu dönemde medreseler kapatılmış, Kırım aydını susturulmuş ve pek çok alim Türkiye’ye göç etmek …

Devamı »

1 – Hanlık Dönemi Kırım Türk Edebiyatı

Zühal YÜKSEL. XV. asırdan itibaren Kırım’da Mengli Giray ve Hüseyin Kefevî (15. asır), Bora Gazi Giray (Gazaî) ve Rammayıl Hoca (16. asır), Aşık Ömer, Mustafa Cevheri, Leylâ Bikeç, Aşık Arif, Can Muhammed ve Edip Efendi (17. asır) gibi ünlü şairler yetişmiştir; fakat, Kırım Hanlığı devrinde burada yetişen şairlerin eserleri, Rus …

Devamı »

Kırım Türk Edebiyatı

Kırım Türkleri yazılı edebiyatları meydana gelene kadar ideallerini, millî karakter özelliklerini, örf ve adetlerini, medeniyetlerini; sosyal, siyasî ve iktisadî durumlarını, arzu ve ümidlerini, dünya görüşlerini çok eski zamanlardan beri yırlar, takmaklar, çınlar, maniler, atasözleri, tapmacalar, lâtifeler, efsane ve destanlarla nesilden nesile geçen sözlü edebiyatlarıyla günümüze kadar getirmişlerdir. “Çora – batır”, …

Devamı »

Çerkez Ali

Şair: Ataol Behramoğlu Çerkez Ali‘yle bir akşam Göl kıyısı lokantada Gürcü şarapları içtik Mezemiz “çahohbili” ydi Babası Kırımlı Tatar Annesi istanbullu Türk Kökü derinlerde çınar Şair dostum çerkez ali Gerçeği düşe çeviren Duygu nereden geliyor Şu karşıki dağlardan mı Akşam sisinde eriyen Bakışları bir ışık su Çerkez Ali anlatıyor Darağaçları kurulu …

Devamı »

Cengiz Dağcı

Cengiz Dağcı (Yalta, 9 Mart 1919- Londra, 22 Eylül 2011 ) Kırımlı yazar. Kırım’ın Yalta şehrinin Kızıltaş köyünde doğdu. Çocukluğu kıtlık, yoksulluk, deprem gibi tabii afetler yanında Rus emperyalizminin zulmü ve büyük baskılar altında geçti. İlköğrenimi köyünde ve Akmescit‘te yaptı. Aynı şehirde ortaokulu bitirdi (1938). Kırım Pedagoji Enstitüsü ikinci sınıfında iken İkinci Dünya …

Devamı »

Abdulla Lâtifzade (1890-1938)

Abdullah Abiloğlu Lâtifzâde 1890 yılında Akmescit’te doğdu. Küçük yaşta öksüz kalan şair, dayısının yanında yaşadı. Yerli rüştiyede okuyan şair daha sonra lisenin yedinci sınıfına girerek tahsiline devam etti. 1909 yılında İstanbul’da ve üç yıl Ufa’da “Galiya” medresesinde öğrenim gördü. 1905-1917 yılları arasında Çar ordusunda erbaş olarak hizmet ederken I. Dünya …

Devamı »